Non hai esquecemento nin desmemoria en Xoti de Luis. Hai un silencio humilde fronte a certos relatos historiográficos e museísticos interesados. Un negarse a contrariar as amizades e os descoñecidos, a se amolar a causa de omisións ou reducionismos. Se cadra porque, felizmente, hemerotecas, arquivos e coleccións institucionais documentan o percorrido dun pintor discreto e solidario que, cando principiaba a súa andaina nos incertos anos da Transición, foi un elemento aglutinador de pigmentos diversos e indómitos, piar da acción colectiva no campo artístico, xeneroso e leal compoñente dos grupos multidisciplinares de creadores galegos A Carón (1975), Galga (1977) ou Gurporzán (1985).